ಇದು ಭಗವಾನ್ ಆಚಾರ್ಯ ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತರ ಮಾತು. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಳೆರಡೂ ಸಹ ಅರ್ಥ (ಹಣ)ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಅದರ ತಾತ್ಪರ್ಯ. ಹಾಗಾದರೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಹಣವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ ಗತಿಯೇನು? ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತರೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂದಮೇಲೆ ಧನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಳಾರ್ಥ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸಾಲುಗಳಿಗೂ ಮೊದಲು ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರಿಯಜಯವೇ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯವೊಂದು ಬಲಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿಯವಿಜವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಖಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಧರ್ಮಃ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಅರ್ಥಃ, ಅರ್ಥಸ್ಯ ಮೂಲಂ ರಾಜ್ಯಂ, ರಾಜ್ಯಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಇಂದ್ರಿಯಜಯಃ. ಇಂದಿಯ ಜಯದ ಮೂಲಕವೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಚಾಣಕ್ಯ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹವೆಂದರೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸ್ವಾರ್ಥ ರಹಿತ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೇಂದ್ರಿತ, ಸಮಾಜಮುಖಿಯಾದ ಚಿಂತನೆಯೇ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ. ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬದುಕುವುದು ಭಾರತೀಯರ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ/ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತವನ್ನು ಕಾಯುವುದು, ತನ್ಮೂಲಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸದ್ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು, ಅದರಿಂದ ಸದ್ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕೊಂಡಿಯೇ ಆಗಿದೆ.