ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಶಕ್ತಿ: ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಶಕ್ತಿ: ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ

ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರಾಗಿ (Job Creators) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹಾದಿ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿಲ್ಲ.

1. ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು

ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ 18% ಇದೆ. ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೆನಿಸಿದರೂ, ಇದು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿರುವುದು ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Health-tech), ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2. ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು

• ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ: ಒಟ್ಟು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ 0.3% ಮಾತ್ರ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

• ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು: “ಮನೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಎರಡನ್ನೂ ಮಹಿಳೆ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲಳೇ?” ಎಂಬ ಸಮಾಜದ ಸಂಶಯದ ದೃಷ್ಟಿ ಇಂದಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ.

• ಕೋವಿಡ್-19 ಪರಿಣಾಮ: ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಡೆತ ತಿಂದವು. ಆದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮರಳಿ ಪುಟಿದೇಳುವ ಛಲವನ್ನೂ ಇವರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮತ್ತು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕೊರತೆಯಿದೆ.

3. ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ

ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ:

• ಸರಳ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ: ಎಂ.ಎಸ್.ಎಂ.ಇ (MSME) ವತಿಯಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರ ಸದುಪಯೋಗವಾಗಬೇಕು.

• ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ (Mentorship): ಅನುಭವಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

• ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ.

• ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯ: ಉದ್ಯಮಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ರಜೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತಹ ನೀತಿಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು.

ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ, ಅದು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತ. ಹಣಕಾಸು ನೆರವು, ಸಮಾಜದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.


ಲೇಖನ: ವೀಣಾ ಕುಲಕರ್ಣಿ

 

9036709599

dwijodaya@gmail.com

www.denhym.com